UFO Testi Nedir, Ne İşe Yarar?
UFO testi, monitör meraklılarının yıllardır kullandığı basit ama etkili bir hareket testidir. Karanlık bir gökyüzünde küçük bir UFO soldan sağa uçar, siz de gözünüzle onu takip edersiniz. Nesne sade ve hızı sabit olduğu için gördüğünüz bulanıklık, takılma veya titreme içerikten değil, doğrudan ekrandan ve kare hızından kaynaklanır.
Bu sayfadaki UFO testi üç şeridi aynı anda gösterir. Üç UFO da saniyede aynı piksel kadar yol alır; fark sadece ne sıklıkla yeniden çizildikleridir. 144 Hz bir monitörde üst şerit 144, orta şerit 72, alt şerit 36 kare/sn hızında güncellenir. Böylece yüksek yenileme hızının oyunda neden bu kadar konuşulduğunu rakamlara bakmadan anlarsınız.
UFO Testi Nasıl Yapılır?
- Ölçülen Hz değerine bakın. Panelde monitörünüzün beklediğiniz değeri göstermesi gerekir. 60 Hz görüyorsanız önce sistem ayarını düzeltin.
- Hızı seçin. 960 piksel/sn ile başlayın, sonra 1920 ile farkı büyütün.
- Bir UFO'yu gözünüzle takip edin. Birkaç saniye bir şeride, sonra diğerine bakın. Takip etmek, bulanıklığı görünür kılan şeydir.
- Tam ekrana geçin. Çıkmak için tuvale çift tıklayın veya ESC tuşuna basın.
- Ayar değiştirip tekrar deneyin. Monitör menüsündeki overdrive veya hareket bulanıklığı azaltma seçeneklerini açıp kapatarak UFO testini yeniden çalıştırın.
60 Hz, 144 Hz ve 240 Hz'de UFO Testi Sonucu
Aşağıdaki tablo, UFO testinin varsayılan hızı olan 960 piksel/sn'de tipik bir ekranda beklenen yaklaşık bulanıklığı gösterir. Kabaca kural şudur: bir kare ekranda ne kadar milisaniye kalırsa, her 1000 piksel/sn hareket için yaklaşık o kadar piksel bulanıklık oluşur.
| Yenileme hızı | Kare süresi | 960 piksel/sn'de bulanıklık |
|---|---|---|
| 60 Hz | 16,7 ms | yaklaşık 16 piksel |
| 120 Hz | 8,3 ms | yaklaşık 8 piksel |
| 144 Hz | 6,9 ms | yaklaşık 7 piksel |
| 240 Hz | 4,2 ms | yaklaşık 4 piksel |
60 Hz'den 144 Hz'e geçişin UFO testinde neden bu kadar belirgin olduğunu tablo açıkça gösteriyor. 144'ten 240 Hz'e geçişte fark daha küçüktür ama yüksek hızlarda hâlâ fark edilir. Konunun teknik arka planı için Blur Busters'ın kalıcılık bulanıklığı yazısına bakabilirsiniz.
UFO Testinde Ne Görmelisiniz?
Akıcılık
Üst şeritteki UFO süzülerek gitmeli, alt şeritteki ise belirgin adımlarla ilerlemelidir. Üst şerit de takılıyorsa tarayıcı kare atlıyordur; açık oyunları ve video sekmelerini kapatın.
Bulanıklık
Hareket eden UFO, duran halinden daha yumuşak görünür. Bu, ekranın kareyi bir sonrakine kadar tutmasından gelen kalıcılık bulanıklığıdır ve Hz arttıkça azalır.
Gölgelenme ve izler
UFO'nun arkasında silik bir kopya varsa bu yavaş piksel geçişinden kaynaklanan gölgelenmedir. Parlak ya da koyu bir kenar çizgisi genellikle fazla açılmış overdrive işaretidir. Bunları ayrıntılı incelemek için renk gölgelenmesi testine geçin.
UFO Testi 60 Hz'de Takılıyorsa: Çözümler
- Windows ayarı: Ayarlar > Sistem > Ekran > Gelişmiş ekran yolundan "Yenileme hızı seçin" kısmını en yüksek değere getirin.
- Kablo ve giriş: 144 Hz ve üstü için DisplayPort veya HDMI 2.0/2.1 kablo kullanın. Kabloyu anakarta değil, ekran kartına takın.
- Dizüstü bilgisayarlar: şarj kablosunu takın, pil tasarrufunu kapatın ve ekran kartı panelinde tarayıcıyı yüksek performans moduna alın.
- Çift monitör: tarayıcı genellikle ana ekranın Hz değerini kullanır. Pencereyi test edeceğiniz monitöre taşıyıp sayfayı yenileyin.
Laptop ekranlarında bir başka sık karşılaşılan durum da "dinamik yenileme hızı" özelliğidir. Windows 11 bu özellik açıkken ekran hareketsizken Hz değerini düşürür, hareket başladığında yükseltir. UFO testi sürekli hareket içerdiği için normalde en yüksek değeri görmeniz gerekir; görmüyorsanız özelliği kapatıp testi tekrarlayın. NVIDIA veya AMD kontrol panelinde tarayıcı için güç tasarrufu profili seçiliyse onu da yüksek performansa çevirin.
Sayıyı ayrıca doğrulamak isterseniz ekran Hz testi canlı yenileme hızı değerini geçmişiyle birlikte gösterir.
Yeni Monitör Aldınız mı? İlk Gün UFO Testi Yapın
Türkiye'de internetten alınan ürünlerde cayma hakkı genellikle 14 gündür, bu yüzden yeni monitörü kutusundan çıkardığınız ilk gün denemek en doğrusudur. UFO testi bu kontrolün en hızlı parçasıdır: monitörü bağlayın, Windows'ta en yüksek Hz değerini seçin ve testi açın. Panelde ölçülen değer kutunun üzerinde yazan değerle uyuşmalı, üst şeritteki UFO da gözle takip edildiğinde akıcı ilerlemelidir.
Ardından monitörün menüsüne girin ve overdrive (tepki süresi) ayarını kademe kademe değiştirin. Her ayarda UFO testine geri dönün. En iyi ayar, UFO'nun arkasında silik iz bırakmadığı ama etrafında parlak bir hale de oluşmadığı ayardır. Birçok monitörde en yüksek overdrive seviyesi aşırı hale üretir; orta seviye çoğu zaman daha temiz sonuç verir. Aynı oturumda ölü piksel testini de yaparsanız, iade süresi dolmadan ekranın hem hareket hem de piksel tarafını kontrol etmiş olursunuz.
Neden Bu UFO Testi?
- Otomatik şeritler: UFO testi monitörünüzün Hz değerini ölçer, yarım ve çeyrek şeritleri buna göre ayarlar.
- Dört farklı hız: 240'tan 1920 piksel/sn'ye kadar.
- Keskin görüntü: yüksek çözünürlüklü ekranlarda tuval cihazın piksel oranında çizilir.
- Ücretsiz ve gizli: UFO testi tamamen tarayıcınızda çalışır, kayıt gerekmez.
- Sonraki adım: 30, 60 ve 144 FPS'i yan yana görmek için FPS karşılaştırma testini deneyin.
UFO Testi Hakkında Sık Sorulanlar
UFO testi neyi gösterir?
UFO testi aynı nesneyi aynı hızla üç şeritte hareket ettirir. Üst şerit her yenilemede, orta şerit iki yenilemede bir, alt şerit dört yenilemede bir güncellenir. Şeritler arasındaki akıcılık farkı, yenileme hızının hareketi nasıl etkilediğini doğrudan gösterir.
144 Hz monitörüm var ama UFO testi 60 Hz gösteriyor, neden?
Windows'ta Ayarlar > Sistem > Ekran > Gelişmiş ekran bölümünden yenileme hızını 144 Hz yapın. HDMI yerine DisplayPort kablo kullanın, ekran kartının doğru girişine taktığınızdan emin olun. Dizüstünde pil tasarrufu modu da hızı 60 Hz'e düşürebilir.
Yüksek Hz'de bile UFO neden bulanık görünüyor?
LCD ve OLED ekranların çoğu her kareyi bir sonraki kareye kadar ekranda tutar. Gözünüz UFO'yu takip ederken bu bekleyen kare retinada iz bırakır. Hz arttıkça bu süre kısalır ve bulanıklık azalır; tamamen yok etmek için arka ışık yanıp sönmesi (strobing) gibi teknikler gerekir.
UFO testinde hangi hızı seçmeliyim?
960 piksel/sn iyi bir başlangıçtır. Ayrıntıya bakmak için 480, farkı abartmak için 1920 piksel/sn kullanın. Hız arttıkça 60 Hz ile 144 Hz arasındaki fark çok daha net görünür.
UFO testi tepki süresini (ms) ölçer mi?
Hayır. UFO testi görsel bir karşılaştırmadır; piksel tepki süresini milisaniye olarak ölçmez. Renkli izleri ve aşırı hız (overshoot) kalıntılarını incelemek için renk gölgelenmesi testini kullanabilirsiniz.
Telefonda UFO testi yapılır mı?
Evet. 90 veya 120 Hz ekranlı telefonlarda önce güç tasarrufunu kapatın ve ekran ayarlarından en yüksek yenileme hızını seçin. Ardından telefonu yatay tutarak testi açın.